Магілёў - Першыя паселішчы чалавека

Разам - зможам !

Грамадскае

Аб'яднанне

(г.Магілёў)

Заснавана

ў 2000 годзе

Месца знаходжання:

Апендыкс

Гісторыя Магілёва

Магілёў - Пачатак гісторыі

Першыя пасе-

Гісторыя Магілёва

лішчы чалавека.

Пачатак

Першыя паселішчы чалавека

XVI стагодзе

XVII стагодзе

XVIІІ стагодзе

VIII – V стст. да н.э.

Магілёўская стаянка.

Да эпохі каменнага веку - мезаліту - належыць стаянка паляўнічых - Магілёўская. У гэты час чалавек вынаўшоў лук і стрэлы, прыручыў сабаку.

Праекты

Галерэя

Магілёўская стаянка грэнскай культуры знаходзіцца на ўсходняй ускраіне г. Магілёва за 1 км на ўсход ад чыгуначнага моста, на першай надпоймавай тэрасе правага берага Дняпра. Памер 30x170 м. Выявіў у 1897 Е. Р. Раманаў, абследавалі ў 1925 і 1927 К. М. Палікарповіч, у 1975, 1985—86 В. Ф. Капыцін. Раскопам і шурфамі ўскрыта 180 м2. Культурны пласт 0,1 м залягаў у пясчаных адкладах на глыб. 0,2—0,6 м. Знойдзены шматлікія прадукты расшчаплення крэменю (кавалкі, лускавінкі, адшчэпы, пласціны, нуклеўсы), прылады працы для апрацоўкі скуры, косці і дрэва (канцавыя, паўкруглыя, двайныя, нуклепадобныя скрабкі, рэтушаваныя, двухгранныя і на зломе загатовак разцы, праколкі, вырабы з выемкай, сякеры і інш.), прылады палявання (тронкавы наканечнік стралы, вастрыі, нажы). Унікальныя знаходкі пласцінак з прытупленым краем. Вышэй па цячэнні Дняпра ва ўрочышчы Гарадшчызна Раманаў выявіў стаянку эпохі неаліту, селішча жал. веку і ранняга сярэднявечча, якія знішчаны ў выніку распрацоўкі кар'ера.

V – ІІІ стст. да н.э.

Эпоха нэаоліта. Адным з галоўных вынаходак нэаліта з'яўляецца кераміка. Яе з'яўленне адчыніла новыя магчымасці у прыгатаванні і захаванні ежы, садзейнічала далейшаму развіццю палявання, рыбалоўства, пераходу да аселому вобразу жыцця. Адна са стаянак нэалітычнага часу знаходзілася на ўсходняй ускраіне горада, на першай надпойменной тэрасе Дняпра, вышэй чыгуначнага маста, ва ўрочышчы Гарадшчызна (Кастрамін).

III – ІІ стст. да н.э.

Тэрыторыю Ўсходняй Беларусі засялілі прышлыя плямёны, якія да таго часу жылі ў басейне сярэдняга цячэння Дняпра. Культуру, связаную з іх жыццедзейнасцю, называюць сярэднедняпроўскай. Яна роднастна вялікаму колу культур шнуравой керамікі і баявых тапароў, якія ў старажытнасці ахоплівалі прасторы ад Фінляндыі і Швецыі на поўначы да Карпат на поўдне, ад Прывуральля на ўсходзе да Рэйна на захадзе. Насельніцтва гэтых культур - старажытнія індаеўрапейцы, продки славянаў, балтаў, германцаў і іншых народаў. Сярэднедняпроўцы жылі ў нашым краі амаль тысячагоддзе. У гэту эпоху на нашай зямле шырока распаўсюджваецца земляробства і жывёлагадоўля, з'яўляюцца бронзавые прылады працы.

VIII - VІІ стст. да н.э.

Магілёўшчына ўступіла ў жалезны век. У наваколлі Магілёва і на яго тэрыторыі захаваліся рэшткі некалькіх гарадишчаў гэтай эпохі.

ПАЛЫКАВІЧЫ, гарадзішча жалезнага веку на правым беразе Дняпра, ва ўрочышчы Барсукова Горка, за 1 км ад в.Палыкавічы Магілёўскага р-на. Размяшчаецца на мысе, выцягнутым з поўначы нa поўдзень, пляцоўка няправільнай трохвугольнаій формы памерам 75-80 х 35-40 м, вышыня над узроўнем яра 10-15 м. На поўдзень умацавана валам вышынёй 34 м, шыпынёй 12-14 м. Уздоўж заходніх і ўсходніх бакоў пляцоўкі выяўлены сляды 2 доўгіх шматкамерных жытлаў слупавой канструкцыі, пабудаваных на спецыяльна падрыхтаваных тэрасах. Кроквы аднасхільнай страхі перапляталіся тоўстымі прутамі і абмазваліся глінай. Унутры жытлаў размяшчаліся 7 агнішчаў дыяметрам 1-1,5 м, абкладзеных камянямі. Каля вала знаходзілася каменная вымастка дыяметрам 3 м. Знойдзена кераміка культур мілаградскай, зарубінецкай і штрыхаванай керамікі, у т.л. фрагменты гліняных пасудзін.

БУЙНІЧЫ, археалагічныя помнікі каля в. Буйнічы Магілёўскага р-на. Гарадзішча ранняга жалезнага веку. За 0,8 км на поўдзень ад вёскі, на правым беразе Дняпра (за 400 м ад рэчышча), ва ўрочышчы Благадаць. Выявіў у пач. 20 ст. Е. Р. Раманаў, абследавалі ў 1928 А. Дз. Каваленя, у 1977 Л. У. Дучыц, у 1988 А. А. Седзін. Пляцоўка авальная, памерам 46 х 26 м, выцягнута з поўначы на поўдзень, вышынёй над поймай 12,5-13,5 м. З паўначнага боку ўмацавана валам вышынёй 4,5 м, шырынёй да 25 м, ровам глыбінёй 1 м. Пляцоўка здзірванелая, пашкоджана траншэямі, ямай ад бліндажа часоў Вялікай Айчыннай вайны, вал - ярамі і варонкамі ад бомб. Знойдзена ляпная кераміка з дамешкамі жарствы ў гліне.

VII – V стст. да н.э.

Пелагееўскае гарадзішча ("Змяёўка"). Фота пач. ХХ ст..

Час існавання Пелагееўскага гарадзішча "Змяёўка" на правым беразе р. Дубравенкі каля маста па праспекту Міра, дзе зараз знаходзіцца Палац технічнай творчасці.

Бранзалет з патоўшчанымі канцамі з Магілёўскага гарадзішча Змяёўка.

МАГІЛЁЎСКАЕ ГАРАДЗІШЧА ЗМЯЁЎКА. Размешчана ў г. Магілёве на правым беразе р. Дубравенкі, за 1,5 км вышэй упадзення яе ў Дняпро, 15—16 м над узроўнем ракі. Абследаваў у 1905 Е. Р. Раманаў, у 1973 даследаваў 22 м2 Я. Р. Рыер. Выяўлена жытло слупавой кантрукцыі. Знойдзены 2 масіўныя бранзалеты з патоўшчанымі канцамі 6—8 ст. н. э., фрагменты штрыхаванай керамікі канца 1-га тысячагоддзя да н. э.— пач. 1-га тысячагоддзя н.э. і ганчарнага посуду 11—13 ст.

V - VІІ стст. н.э.

Гарадзішча Магіла ў раёне сучаснага парка им. Горкага на ўзвышшы пры ўпадзенні Дубравенкі ў Дняпро (разбурана пры будаўніцтве Магілёўскага замка).Каля гарадзішча знаходзіцца селішча V-VII стст. н.э..

Другая палова І ст. н.э.

Рассяленне крывічаў у 8-10 ст-ст..

Наступны этап у асваенні тэрыторыі будучаrа гістарычнага цэнтра Магілёва звязаны з хваляй славянскай каланізацыі. Аб гэтым сведчаць археалагічныя матэрыялы курганнай групы, што была адкрыта побач з былым замчышчам, у міжрэччы Дняпра і Дубравенкі ў 80-х гг. ХІХ ст. У раскапаных курганах знойдзены срэбныя пярсцёнкі, шкляныя залачоныя пацеркі XI ст., кераміка. У некалькіх насыпах знойдзены арабскія дырхемы пачатку VIII-IX стст. Адна манета з'яўляецца амейядскай (704 г.), а 5 - абасіцскімі, выбітымі ў Басры ў 752 г., у Балсе ў 803 г., у Аране і ў Багдадзе ў 807 г., у Маадэне-Баджынэсе ў 810 г.. Усё гэта дазваляе дакладна датаваць найстаражытнейшыя з курганоў Х-ХІ стст. Аднак культурны слой Х-XI стст. у горадзе не знойдзены.

Выява крывічанкі. Рэканструкцыя I.У.Чаквіна па чэрапе з курганнага могільніка Дроздава Тачынскага р-на. Пач. 11 ст. Скульптар Л. П. Яшэнка. Выява крывіча. Рэканструкцыя I.У.Чаквіна па чэрапе з курганнага могільніка Кублішчына Міёрскага р-на. 11 ст. Скульптар Л. П. Яшэнка.

Гісторыя славянскіх плямёнаў мае многа загадак і таямніц. Асіміліяваўшы мясцовае балцкае насельніцтва, на тэрыторыі сучаснай Магілёўшчыны рассяліліся прадстаўнікі трох саюзных плямёнаў: крывічы, радзімічы і дрэгавічы. Праз Магілёў па Дняпру праходзіла ў гэты час умоўная мяжа паміж крывічамі і радзімічамі.