Калегі - 2003 - Ці добра там, дзе нас няма ?

Разам - зможам !

Грамадскае

Аб'яднанне

(г.Магілёў)

Заснавана

ў 2000 годзе

Праекты

Месца знаходжання:

Праекты

Калегі

"Выбранае" - 2003 - Ці добра там, дзе нас няма? (інтэрв’ю на “сьлізкую” тэму)

Чарнобыль і здароўе

Палыкавіцкая крыніца

Калегі - "Выбранае" - 2003

Чыстая Дубравенка

Сустракая вясну

Інспекцыя стану здароўя эмігрантаў на выспе Элліс (New York) перад іх уездам у ЗША.

Праблемы Чарнобыля

Калегі

2006-2007 гг..

Галерэя

Ці добра там, дзе нас няма? (інтэрв’ю на “сьлізкую” тэму).

Сярод сённяшніх праблем ёсць такія, пра што не вельмі ахвотна гаворыцца з высокіх трыбун і ў сродках масавай інфармацыі. Хто з дэлікатнасці, а хто з палітычных прычын абыходзіць такую з’яву як эміграцыя. Тым больш цікава паслухаць меркаванні чалавека, які мае ўласны вопыт у гэтай сферы...

Пытанне: ”Што на ваш погляд ёсць эміграцыя: пошук шчасьця, выбар найменшага з “двух зол”, здрада радзіме ці нешта іншае?

Адказ: На маю думку, тэрмін “эміграцыя” – гэта анахранізм, які выдуманы ура-патрыётамі. Уся гісторыя чалавецтва адбылася дзякуючы міграцыі, без міграцыі не было б і сучаснай цывілізацыі. Чалавецтва седзячы на адным месцы дэградуе, ператвараецца ў скопішча дэбілаў. Пра гэта сьведчыцьзаняпад многіх культур (інкаў, майя ды інш.), якія не спазналі міграцыйных працэсаў. У прыродзе ўсё павінна рухацца, нерухомасць—гэта сьмерць. Самабытнасць і моц Расеі, магчыма, таксама абумоўлена тымі міграцыйнымі працэсамі, што перажыла яна за сваю гісторыю (рух варагаў, татара-манголаў, заваёва Сібіры і г.д.). Больш сучасны прыклад—Амерыка, посьпехі якой таксама грунтуюцца на міграцыі, на тых мільёнах немцаў, французаў, ірладцаў, іспанцаў, габрэяў ды іншых перасяленцаў, што за апошнія 2 стагоддзі “пераплавіліся” ў новую нацыю.

Наконт “здрады радзіме”— то гэта бальшавіцкі тэзіс, які выкарыстоўваўся дзеля захавання ў першародным стане “савецкага арэалу”, ізаляванага ад астатняга свету. Здрадзіць радзіме можна толькі выдаўшы нейкую дзяржаўную тайну, а як можна здрадзіць ёй пераехаўшы жыць у ішае месца? Усё гэта прапаганда! І наогул, я лічу, што чалавек павінен сам выбіраць сабе месца жыхарства і пры жаданні — заставацца грамадзянінам той краіны, дзе нарадзіўся. Так, можна любіць і новае месца, дзе ўдала абжыўся, добра зарабляеш, дзе да цябе з павагай ставяцца, але ўсяроўна радзіма ёсць, яна будзе і будзе заўсёды цябе цягнуць на старое “папялішча”, да магіл бацькоў і дзядоў...

Пытанне: І ўсё ж людзі едуць, і едуць з розных прычын. А ці ёсць асаблівасьці эміграцыі сярод дактароў, ці яны тыя ж што для ўсіх?

Адказ: Так, без сумнення. Справа ў тым, што медыцына адна з самых косных і, ў пэўным сэньсе, адсталых сфераў дзейнасьці, яна цягнецца ў хвасьце навукова-тэхнічнага прагрэсу, а ўсё таму, што мае справу з жывым чалавекам, самай складанай і непазнавальнай з’явай прыроды. Да таго ж , практычная медыцына гэта не толькі навука, але і мастацтва, мастацтва, якое мае ўстойлівыя традыцыі, адрозныя ў розных краінах. Таму казаць пра асобную эміграцыю лекараў — справа складаная.

Пытанне: Ці даводзілася вам бываць за мяжой і сутыкацца з “той” медыцынай?

Адказ: Так, даводзілася. І магу сказаць, што людзі ўсюды аднолькавыя, і яны нічым не лепшыя за нас. Тое ж можна сказаць і пра ўрачоў. У чым яны пераўзыйшлі нас, дык гэта ў выкарыстанні навейшых срдкаў дыягностыкі, а таксама ў дыферэнцыяцыі медычных паслуг. Так, там ёсць лекары агульнай практыкі, але шмат і вузкіх прафесіяналаў, якія выдзяляюць адну частку сваёй дзейнасьці і становяцца ў ёй сапраўднымі майстрамі. Напрыклад — хірург-артролаг або псіхіатр-спецыяліст па нейра-лінгвістычным праграмаванні. Ва ўсім астатнім яны не з’яўляюцца для нас прыкладам. Чаго ім не хапае, дык гэта цэльнага разумення чалавечага арганізму. “Лячы не хваробу, а Пятра ці Паўла”—казалі старажытныя. Высока-тэхналагічная заходняя медыцына ўсё далей адыходзіць ад гэтага прынцыпу. А калі хворы пайшоў ад доктара і яму не стала лягчэй — то гэта быў не доктар. Так казаў яшчэ Гіппакрат.

Пытанне: Сярод вашых знаёмых лекараў, напэўна , нехта з’ехаў за мяжу. Як склаўся іхні лёс — чалавечы і прафесійны?

Адказ: Паехала шмат, а працае ўрачамі вельмі мала. У асноўным гэта тыя, што паехалі раней. Прычын на тое некалькі. Па-першае, узроставы бар’ер — пасьля 40 год на пацверджанне лекарскага дыплома разьлічваць не даводзіцца. Па-другое, мова. У любой спецыяльнасьці —хірург ты або рэнтгенолаг— ведаць мову трэба дасканала. А гэта не ва ўсіх атрымоўваецца. Занадта маладых з’ехала мала і сярод іх многія працуюць. Аднак і тут ёсць праблемы. Бо, па-першае, яны звычайна застаюцца на другіх-трэціх ролях, хоць маюць не горшыя здольнасьці і кваліфікацыю. Па-другое, плацяць ім менш, чым карэнным дактарам і таму даводзіцца больш работаць або шукаць “падпрацовак” у іншых месцах. А па-трэцяе, каб дабіцца там права на лекарскую дзейнасць, даводзіцца прайсьці столькі разнастайных бар’ераў, а часам і маральных прыніжэнняў, што пад сілу гэта толькі самым настойлівым, моцным і цярплівым. Вельмі шчыльна стаяць там плячо ў плячо мясцовыя лекары, і прабіцца скрозь іх удаецца адзінкам. Ёсць, канечне, прыклады ўдалай адаптацыі, напрыклад, нашых хірургаў, і калі не стопрацэнтна-прафесійнага, то хаця б матэрыяльнага посьпеху, але што б яны не казалі пры сустрэчах, сумныя вочы выдаюць іх патаемныя думкі і настальгію па радзіме.

Пытанне: У савецкія часы (па вядомых прычынах) галоўная эміграцыя адбывалася ў Ізраіль. За апошнія 10 год сітуацыя істотна зьмянілася. Напрыклад, у 2001 годзе больш за ўсё людзей на сталае жыхарства з Беларусі выехала ў Расею, на другім месцы Германія, потым – ЗША, Ізраіль, Польшча і г. д. Ці можаце вы даць каментар гэтым фактам?

Адказ: Што да Расеі, то я не лічу гэта эміграцыяй, гэта выдумкі нашых пісак. Хутчэй тут мжна казаць пра зьмену месца жыхарства. Не бачу ніякіх падстаў з’язжаць адсюль у Расею. Тут няма генацыду, шавінізму ці таго нацыяналізму, як у іншых постсавецкіх рэспубліках (а калі і ёсць, то не такі што крыўдзіць людзей), таму няма прычынаў кідаць нажытае і кудысь ехаць. Да Германіі ў мяне адносіны асаблівыя. Як чалавек перажыўшы вайну і бачыўшы нямецкія зьверствы, я б ніколі не паехаў жыць у Германію. Можа гэта “боязь поратага азадку”, гэткі застарэлы, уеўшыйся страх—можа быць, але ён жывы і таму Германія—ні ў якім разе. ЗША—бадай самая зманлівая перспектыва, аднак гэта і самая складаная, тым больш для лекара, краіна. Як бы ты там ні пыжыўся, як бы ні стараўся , на ўсё жыццё застанешся чалавекам другога сорту, “брудным эмігрантам”. Нядаўна сустрэў аднакласніка, які шмат год жыве ў Германіі. Спачатку ён выхваляўся дарагім касьцюмам, шыкоўнымі чаравікамі, а потым сказаў:”Ты ведаеш, у мяне ёсць дом, машына, я жыву ў горадзе з цудоўнымі паркамі, але акрамя жонкі (о, як надакучылі мы адзін аднаму) мне няма с кім пагаманіць, няма сяброў ці проста добра знаёмых. Я адчуваю сябе там чужым...” Гэта бадай тыповы выпадак, калі чалавек у сталым узросце, пакінуўшы фундамент свайго быцця , ад’язжае ў новую краіну.

Пытанне: Што вы можаце сказаць аб ўзросце, у якім ад’езд пакідае шанцы на ўдалае прыжыванне на новым месцы?

Адказ: Для ўрача—да 30 год. І то за выключэннем Амерыкі. Там эмігранту прабіцца скрозь карпаратыўную лекарскую саладарнасць і перанасычаны рынак медпаслуг практычна немагчыма. Нават у гэтых рэкламных серыялах, накшталт “Хуткай дапамогі”, чорным па беламу напісана—“мы самыя лепшыя”, “так ратаваць і лячыць можам толькі мы”. Выбачайце, але ў жыцці не ўсё так проста і вокаімгненна, кожнага хворага трэба агледзець, дасьледваць, “абсмактаць”, а то—не пасьпелі прывезьці, а там ўжо стаіць пяць кропельніц. Няўжо вы думаеце, што ўзровень смяротнасьці там ніжэй, чым у нас? Не , і яшчэ раз – не!

Пытанне: Дык як асабіста вы ставіцеся да эміграцыі?

Адказ: Я – адмоўна. Не ў тым сэньсе, што не падам руку таму, хто надумаў з’ехаць, а ў тым, што тут усё маё, усё знаёмае, хай і радыяцыя ці дрэнная экалогія, але... наўрад ці недзе будзе лепш, чым тут. Добра можа быць у самых розных месцах, а вось радзіма — заўсёды адна...”

На гэтым размова на “сьлізкую” тэму падыйшла да канца, і тое, што такія тэмы яшчэ застаюцца, як і тое, што мой суразмоўнік, пажадаў застацца інкогніта, лішні раз сьведчыць пра немалыя праблемы ў нашай радзімы, і не толькі ў сферы аховы здароўя.

Калегі - "Выбранае" - 2003

Ці добра там, дзе нас няма? (інтэрв’ю на “сьлізкую” тэму).

Запісаў В. Аўраменка.